Punkt konsultacyjno-diagnostyczny
Wyniki badań HIV wydawane podczas następnego dyżuru
UWAGA!!! W celu zapewnienia wysokiej jakości poradnictwa, ostatnia osoba
przyjmowana jest pół godziny przed zamknięciem punktu.
Bezpłatne, anonimowe, bez skierowania testy HIV HCV, kiła
Jakie badania można wykonać w PKD?
Jakie są wskazania do wykonania badania w kierunku
zakażenia HIV ?
Decyzję o wykonaniu badania na obecność przeciwciał anty- HIV powinno się podjąć w
następujących sytuacjach:
Reasumując powyższe wykonywanie badań HIV jest dobrowolne i zainicjowane przez
pacjenta.
Czy w Polsce obowiązek wykonywania testów HIV?
Obowiązkowo wykonuje się badania na obecność przeciwciał anty HIV:
Kiedy wykonać badanie w kierunku HIV?
Test w kierunku HIV nie wykrywa samego wirusa – wykrywa przeciwciała skierowane przeciwko
wirusowi, które są produkowane przez układ odpornościowy człowieka zakażonego HIV oraz antygen
p24.
Wyprodukowanie przeciwciał w takiej ilości, by mogły być zauważone przez test wymaga czasu (ten czas
nazywany jest oknem serologicznym).
Antygen p24 pojawia się - typowo po 2 tygodniach zanim jeszcze organizm zacznie produkować
przeciwciała, które wykrywane są po 4- 12 tygodniach od zakażenia. jego wykrycie możliwe jest w
przypadku użycia do badania testów IV generacji.
W Punktach Konsultacyjno- Diagnostycznych wykonuje się testy przesiewowe, które dają całkowitą
pewność otrzymania niereaktywnego ( ujemnego- brak zakażenia HIV) wyniku , gdy badanie zostanie
wykonane po tzw. „oknie serologicznym”:
po 4-12 tygodniach od zakażenia dla testu laboratoryjnego (IV generacji, typu Combo).
Wynik ujemny testu przesiewowego IV generacji po 6 tygodniach od narażenia/ ekspozycji pozwala
zakończyć diagnostykę.
Po 12 tygodniach od sytuacji ryzykownej (w przypadku testu szybkiego, III generacji)
W przypadku stosowania PEP, PrEP zakończenie diagnostyki następuje po 6-8 tygodniach od końca
przyjmowania leków
Kiedy odbieramy wynik badania HIV?
Wynik odbieramy podczas kolejnego dyżuru w PKD.
Jeżeli wynik testu przesiewowego jest dodatni, wówczas laboratorium wykonuje test potwierdzający
zakażenie (poziom wiremii).
Wynik testu wykonanego w Punkcie Konsultacyjno-Diagnostycznym odbiera się wyłącznie osobiście.
Nie udziela się informacji o wynikach telefonicznie czy korespondencyjnie, przez Internet.
Odbieranie wyniku wiąże się z poradnictwem po teście.
W przypadku dodatniego wyniku testu HIV, doradca udzieli klientowi wszelkich potrzebnych mu
informacji i skieruje do Poradni Nabytych Niedoborów Immunologicznych z podaniem terminu umówionej
już wizyty Może również wskazać miejsca i organizacje zapewniające wsparcie dla osób z nowo
rozpoznanym zakażeniem HIV.
Wynik fałszywie dodatni
Test przesiewowy może dać wynik dodatni, mimo, że osoba poddająca się badaniu nie jest zakażona HIV.
Może się tak zdarzyć w następujących sytuacjach:
Gdzie wykonać test HIV?
Punkty Konsultacyjno- Diagnostyczne (PKD), w których testy wykonywane są bezpłatnie i anonimowo .
Nie trzeba mieć skierowania od lekarza, ubezpieczenia, ani dowodu osobistego. Wykonanie testu w PKD
daje gwarancję poufności – wynik badania będzie udostępniony wyłącznie osobie badanej, nikt inny nie ma
prawa go poznać. Wynik wydawany jest na podstawie numeru badania ( kartka z numerem badania) i
ustalonego wcześniej hasła. Przed pobraniem krwi na badanie należy zgłosić się do doradcy, którego rolą
jest udzielenie poradnictwa przed testem. Informacje, które są udzielane :
Doradcy pracujący w PKD posiadają certyfikat Krajowego Centrum ds. AIDS (agenda Ministra Zdrowia),
zaświadczający o ich gruntownym przygotowaniu do wykonywania tego zawodu oraz odpowiednich
kompetencjach. Rozmowa ma charakter poufny i prowadzona jest w przyjaznej dla klienta atmosferze.
Osoba zgłaszająca się na badanie nie jest oceniana ani pouczana – zadaniem doradcy jest jedynie udzielenie
rzetelnej, opartej na aktualnej wiedzy i badaniach naukowych informacji. Doradca podczas rozmowy
zadaje także pytania mające na celu właściwą interpretację wyniku testu oraz dające możliwość udzielenia
informacji adekwatnej do sytuacji osoby zgłaszającej się na badanie.
Klient nie ma obowiązku odpowiedzi
na wszystkie pytania doradcy, jednak jest to wysoce wskazane szczególnie żeby określić ryzyko zakażenia
HIV i wykonać badanie poza okienkiem serologicznym.
Aktualna lista Punktów Konsultacyjno- Diagnostycznych (z dokładnymi adresami i godzinami przyjęć)
dostępna jest pod adresem www.aids.gov.pl/pkd
Jeżeli w miejscu zamieszkania brak jest PKD warto rozważyć podróż do znajdującego się możliwie
najbliżej.
Objawy zakażenia HIV
W początkowym stadium zakażenia HIV (3 - 6 tygodni od zakażenia) u większości osób mogą pojawić się
objawy tzw. ostrej choroby retrowirusowej. Utrzymują się zwykle około 14 dni i ustępują, niezależnie od
podejmowanych lub nie prób leczenia. W niektórych przypadkach objawy mogą utrzymywać się dłużej. Do
najczęstszych objawów należą:
Objawy są na tyle niespecyficzne, że łatwo je pomylić np. z grypą czy przeziębieniem lub przeoczyć. Na
ich podstawie niemożliwe jest rozpoznanie (bądź wykluczenie) zakażenia HIV.
Następnie zakażenie HIV przechodzi w fazę bezobjawową, mogącą trwać 8-10 lat.
W tym okresie wirus przez cały czas niszczy układ odpornościowy, możliwe jest również zakażenie drugiej
osoby!
Jedynie wykonanie badania w kierunku HIV daje możliwość wykrycia zakażenia HIV. Zakażenia HIV nie
można zdiagnozować na podstawie objawów, wyników innych badań lekarskich.
Szybki test w kierunku HIV
Szybki test nie jest alternatywą dla klasycznego testu laboratoryjnego.
Powszechnie stosowane są testy III generacji ,dla których okno serologiczne jest dłuższe od
testów IV generacji.
Wykonywanie testów III generacji powinno być wykonywane u osób u których nie upłynęło 12
tygodni od ostatniej ryzykownej sytuacji.
Wyjątek stanowią sytuacje:
W przypadku wszystkich opisanych powyżej sytuacji ,niezbędny jest czad 4 tygodni od
sytuacji ryzykownej.
Szybkie testy kasetkowe nie powinny być stosowane dla kobiet w ciąży za wyjątkiem sytuacji
kiedy czas planowanego terminu rozwiazania jest krótszy od czasu otrzymania wyniku testu
laboratoryjnego.
Szybkie testy IV generacji można wykonać już po 2 tygodniach od sytuacji ryzykownej.
Test przesiewowy w kierunku HCV
Badanie wskazuje obecność lub brak przeciwciał anty-HCV w pobranej próbce krwi.
Wynik ujemny (niereaktywny) testu oznacza, że w próbce nie wykryto przeciwciał anty-HCV.
Wynik dodatni (reaktywny) oznacza obecność przeciwciał anty-HCV w próbce i wymaga wykonania
testu potwierdzenia - pacjent powinien zgłosić się do lekarza POZ, który zleci wykonanie
testu przesiewowego w przypadku otrzymania wyniku dodatniego skieruje do Poradni
Hepatologicznej.
Jeśli od zdarzenia mogącego doprowadzić do zakażenia HCV nie minęły 4 tygodnie
rekomendowane jest powtórzenie badania po upływie 10 tygodni.
Test przesiewowy w kierunku kiły
Badanie wskazuje obecność lub brak przeciwciał anty-HCV w pobranej próbce krwi.
Wynik ujemny (niereaktywny) testu oznacza, że w próbce nie wykryto przeciwciał anty-TP.
Wynik dodatni (reaktywny) oznacza obecność przeciwciał anty-TP i wymaga wykonania testu
potwierdzenia w poradni dermatologiczno-wenerologicznej, wskazanej przez PKD (z listy wybranych
poradni na terenie każdego województwa).
Do poradni wenerologicznej nie jest wymagane skierowanie od lekarza POZ.
Jeśli od zdarzenia mogącego doprowadzić do zakażenia kiłą nie minęły 3 tygodnie,
rekomendowane jest powtórzenie badania po upływie 4 tygodni.